Σίμος Οικονομίδης tempus fugit

Βραβευμένα

• Είμαστε όλοι εδώ

• Μια μπύρα οφείλει να είναι πράσινη

Παιδικά

• Το στοιχειωμένο

• Το εμπόδιο

• Το όνειρο

• Οι περιπέτειες ενός αρχηγού

Ταινία Good Will Hunting. O ιδιοφυής Will (Matt Damon) συναντάει τη Skylar (Minnie Driver) σε ένα μπαρ. Προκύπτει αμοιβαία έλξη. Η Skylar παίρνει την πρωτοβουλία και του ζητάει να βγουν για έναν καφέ. Εκείνος της απαντάει ότι μπορούν να βγουν για ένα τοματόζουμο (ή κάτι τέτοιο) και την αφήνει άναυδη. Της εξηγεί κατόπιν ότι θεωρεί την έκφραση «για έναν καφέ» κοινότοπη αυθαιρεσία, αφού δεν είναι καθόλου προκαθορισμένο το τι ακριβώς θα πιούνε.

"Πάντα μοι έξεστιν, αλλ' ου πάντα συμφέρει."
Όλα έχω εξουσία να τα πράττω, δεν συμφέρουν όμως όλα.
(Α΄ Προς Κορινθίους, Κεφ. στ΄, στιχ. 12)

Ας εξετάσουμε ένα ερώτημα. Τι είναι αυτό που κινεί τους ανθρώπους να κάνουν πράγματα; Σε πρώτο επίπεδο υπάρχουν πολλές απαντήσεις. Πίσω όμως από όλες θα βρούμε έναν κοινό παρονομαστή: το συμφέρον. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο ικανό να αποσπά από έναν άνθρωπο χρόνο και ενέργεια σε μόνιμη βάση.

Η μετάφραση είναι μια περιπέτεια. Η επιστημονική μετάφραση, εξάλλου, είναι μια εξωτική περιπέτεια: ο μεταφραστής είναι υποχρεωμένος να εξερευνήσει περίεργες διαλέκτους. Όχι άλλων γλωσσών, μα της δικιάς του. Οφείλει να αποδώσει το κείμενο στην ιδιότυπη αργκό που ισχύει στο πεδίο του ενδιαφέροντος.

Ο τυπικός καπνιστής είναι ανεύθυνος και κατά βάση δυστυχισμένος ή, τουλάχιστον, όχι κατ’ επίγνωση ευτυχισμένος. Ίσως αυτή είναι μια σκληρή κι απόλυτη θέση, αλλά απόλυτη και συχνά σκληρή είναι κι η αλήθεια. Για να συναισθανθεί, όμως, κάποιος την αλήθεια αυτής της πρότασης, είναι απαραίτητο να έχει καλή αντίληψη των εννοιών.

Ο βλαμμένος που νυχτιάτικα μαρσάρει το βρωμόγκαζο χιλιάρι με την κομμένη εξάτμιση θα έπρεπε να δικαστεί και, κατόπιν, να λυντσαριστεί.

«Η ανθρωπότητα γράφει περισσότερα από όσα μπορεί να διαβάσει.»

Αυτό διαπιστώνει ο Μεξικανός κριτικός βιβλίων Gabriel Zaid στο βιβλίο του “So many books” (2003) και προφανώς έχει δίκιο. Κάθε χρόνο εκδίδονται 1.000.000 τίτλοι σε όλο τον κόσμο. Στη μικρή μας χώρα η ετήσια παραγωγή βιβλίων ανέρχεται σε 8.000 τίτλους.

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι από την αρχή. Δεν είσαι πολύ σκληρός για να νοσταλγείς. Κανείς δεν είναι. Ο Bruce Willis δεν είναι. Όλοι υποκύπτουν κάποτε. Χρειάστηκε να γυρίσω την πλάτη μου στα άγρια γένια μου, για να παραδεχτώ κάτι τέτοιο δημόσια. Είμαι σίγουρος ότι μπορείς κι εσύ να το κάνεις.

Υπάρχει κάτι στη σημερινή χολιγουντιανή διαπραγμάτευση του έρωτα που θυμίζει σαπουνόπερα και, στο καπάκι, διαφήμιση της Caterpillar (ξέρεις, οι θηριώδεις μηχανές εκσκαφής και λοιπών βαρέων καθηκόντων). Αρχικά, θεαματικές εξομολογήσεις, ακριβά κοσμήματα, τόνοι λουλούδια και ασύλληπτες εκδηλώσεις πάθους.

Εκείνη πέρασε από δίπλα σου στο αναγνωστήριο, την ώρα που, ως συνήθως, κορόιδευες τον εαυτό σου ότι διαβάζεις. Μέτριο ανάστημα, απλό ντύσιμο, ίσια ξανθά μαλλιά με αφέλειες στο μέτωπο. Όμορφο μπούστο, στρογγυλοί σφιχτοί γοφοί, χάρη στην κίνηση. Κάποια σου θύμισε. Την Scarlett Johansson στο «Χαμένοι στη μετάφραση». Μια υποψία τελειότητας καρφώθηκε στον μετωπιαίο λοβό σου σαν υπερηχητικό βέλος μεσαιωνικού τοξότη.